Składki preferencyjne to kolejny etap po uldze na start albo rozwiązanie dla przedsiębiorcy, który z ulgi na start zrezygnował wcześniej. W 2026 roku zasada pozostaje taka sama: przez 24 pełne miesiące kalendarzowe przedsiębiorca może opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od obniżonej podstawy, która nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 r. obniżona podstawa wynosi 1 441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia w wysokości 4 806 zł.
⚠ Ważne
Składki preferencyjne obniżają wyłącznie składki społeczne. Składka zdrowotna jest opłacana na zasadach ogólnych — niezależnie od korzystania z preferencji. Część przedsiębiorców błędnie zakłada, że „preferencyjny ZUS” obniża wszystkie obciążenia naraz.
Kto ma prawo do składek preferencyjnych
| Warunek | Wymagany |
|---|---|
| Brak prowadzenia działalności w ostatnich 60 miesiącach kalendarzowych | ✓ Tak |
| Brak wykonywania czynności dla byłego pracodawcy pokrywających się z etatu | ✓ Tak |
| Brak statusu osoby współpracującej | ✓ Tak |
Jak liczyć 24 miesiące
Tu pojawia się najczęstszy błąd. Sposób liczenia zależy od tego, czy wcześniej była ulga na start:
| Sytuacja | Od kiedy liczymy 24 miesiące |
|---|---|
| Pełne 6 miesięcy ulgi na start | Od dnia następnego po upływie ulgi na start |
| Rezygnacja z ulgi na start wcześniej lub brak ulgi | Od dnia objęcia ubezpieczeniami społecznymi wskazanego we wniosku (nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia) |
Co po składkach preferencyjnych
Po wyczerpaniu 24 miesięcy przedsiębiorca przechodzi na pełne składki, chyba że spełnia warunki Małego ZUS Plus — wtedy może skorzystać z kolejnej preferencji, tym razem opartej na dochodzie z działalności. Warto planować tę ścieżkę z wyprzedzeniem, bo Mały ZUS Plus wymaga spełnienia odrębnych warunków, w tym limitu przychodów za poprzedni rok (120 000 zł).
Przykłady praktyczne
Przykład 1 – pełna ścieżka preferencji
Przedsiębiorca startuje 1 marca 2026 r. Korzysta z ulgi na start przez 6 miesięcy (marzec–sierpień). Od września 2026 r. wchodzi na składki preferencyjne przez 24 miesiące (do sierpnia 2028 r.). Jeśli spełni warunki — od 2029 r. może wejść na Mały ZUS Plus.
Przykład 2 – błąd przy liczeniu okresu
Przedsiębiorca myli datę wejścia na składki preferencyjne i zgłasza się o miesiąc za późno. Traci jeden miesiąc preferencji i nadpłaca pełne składki za ten miesiąc. Drobny błąd formalny, realny koszt finansowy.
DGC Biuro Rachunkowe
Przy przejściu z ulgi na start na składki preferencyjne pojawia się najwięcej błędów formalnych. Pomagam uporządkować zgłoszenia, terminy i kody ZUS tak, żeby przedsiębiorca nie tracił prawa do obniżonych składek przez zwykłe przeoczenie.
Podstawa prawna
Art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych · Art. 18aa ustawy o SUS (przejście z ulgi na start) · Aktualne informacje ZUS o składkach przedsiębiorców w 2026 r. (obniżona podstawa 1 441,80 zł).
