System SENT – dla kogo jest i kto musi z niego korzystać
System SENT, czyli System Elektronicznego Nadzoru Transportu, nie dotyczy wszystkich przewozów, ale tylko tych, które ustawodawca objął monitorowaniem. W praktyce służy on do nadzoru nad drogowym i kolejowym przewozem określonych towarów oraz nad obrotem paliwami opałowymi. PUESC wyjaśnia, że SENT obejmuje przewozy na terytorium Polski zarówno wtedy, gdy transport zaczyna się i kończy w Polsce, jak i wtedy, gdy zaczyna się lub kończy poza Polską, a nawet gdy przebiega tranzytem przez Polskę.
Kto musi korzystać z SENT
Z SENT muszą korzystać przede wszystkim podmioty, które wysyłają, odbierają albo przewożą towary objęte systemem, a także podmioty dokonujące obrotu paliwem opałowym oraz wykonujące międzynarodowy przewóz rzeczy. W takich przypadkach istnieje obowiązek dokonania zgłoszenia do rejestru SENT, a następnie jego uzupełniania i aktualizacji. Po stronie przewoźnika dochodzi jeszcze obowiązek zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu.
Trzy role w przewozie – każdy ma swoje obowiązki
- Podmiot wysyłający: inicjuje zgłoszenie w rejestrze SENT
- Przewoźnik: uzupełnia dane o środku transportu i zapewnia geolokalizację
- Podmiot odbierający: potwierdza odbiór towaru
PUESC udostępnia odrębne formularze dla różnych ról i wariantów przewozu: przewozów rozpoczynających się w Polsce, przywozu do Polski, tranzytu przez Polskę oraz międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy.
Progi i wyłączenia – nie każdy transport podlega zgłoszeniu
Nie każdy transport każdej ilości towaru trzeba zgłaszać. Znaczenie mają zarówno rodzaj towaru, jak i progi ilościowe lub wagowe, a także ustawowe i rozporządzeniowe wyłączenia. Przy rozszerzeniu SENT na odzież i obuwie od 17 marca 2026 r. wprowadzono również wyłączenia, m.in. dla części przesyłek pocztowych oraz niektórych modeli logistycznych typu fulfillment spełniających warunki wskazane przez MF.
Rejestracja w PUESC – bez tego ani rusz
Od strony organizacyjnej firma musi działać przez PUESC. Dla nowych obowiązków od marca 2026 r. trzeba zarejestrować albo zaktualizować dane firmy w obszarze Monitorowanie przewozu oraz powiązać osobę działającą w imieniu firmy z odpowiednim uprawnieniem SENT. Bez tego terminowe składanie zgłoszeń może być po prostu niemożliwe.
Przykłady praktyczne
Przykład 1 – hurtownia odzieży od marca 2026. Firma wysyła transport odzieży przekraczający progi wagowe określone w przepisach. Od 17 marca 2026 r. musi zgłosić przewóz w SENT jako podmiot wysyłający, mimo że nie ma nic wspólnego z paliwami.
Przykład 2 – przewoźnik w tranzycie. Przewoźnik wykonuje transport towaru objętego SENT przez Polskę tranzytem. Mimo że ani nadawca, ani odbiorca nie są w Polsce, przewoźnik ma obowiązki w systemie, w tym przekazywanie danych geolokalizacyjnych.
Przykład 3 – mała przesyłka poniżej progu. Firma wysyła niewielką partię towaru poniżej progów ilościowych. Zgłoszenie SENT nie jest wymagane, ale trzeba umieć wykazać, że próg faktycznie nie został przekroczony.
Największy błąd przy SENT polega na tym, że firmy patrzą tylko na branżę, a nie na konkretny towar, trasę i swoją rolę w przewozie. Tymczasem obowiązek może dotyczyć nie tylko przewoźnika, ale też nadawcy czy odbiorcy. Pomagam ustalić, czy dana firma podlega SENT i jak uporządkować zgłoszenia w PUESC.
Podstawa prawna: Ustawa z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi · Akty wykonawcze wydane na jej podstawie, w tym rozporządzenia rozszerzające katalog towarów objętych SENT w 2025 i 2026 r.